KỸ THUẬT TRỒNG CHUỐI CẤY MÔ PHỤC VỤ XUẤT KHẨU
QUY TRÌNH CANH TÁC CHUỐI TIÊU HỒNG TỪ GIỐNG ĐẾN THU HOẠCH
MỞ ĐẦU
Chuối tiêu hồng là một trong những giống chuối có giá trị kinh tế cao, được thị trường trong nước và xuất khẩu ưa chuộng nhờ mẫu mã đẹp, chất lượng ổn định và khả năng thích nghi rộng. Việc sử dụng cây giống chuối tiêu hồng được nhân bằng phương pháp nuôi cấy mô đã và đang trở thành xu hướng tất yếu trong sản xuất chuối hàng hóa quy mô lớn. Cây giống cấy mô có ưu điểm nổi bật như sạch bệnh, đồng đều về sinh trưởng, khả năng phát triển mạnh, cho năng suất ổn định và thời gian thu hoạch ngắn, chỉ khoảng 9 đến 10 tháng sau trồng. Để khai thác tối đa những ưu thế này, người trồng cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật từ khâu làm đất, trồng, chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch.
I. THỜI VỤ TRỒNG CHUỐI CẤY MÔ
Chuối tiêu hồng có thể trồng được quanh năm ở những vùng chủ động nước tưới, tuy nhiên để cây sinh trưởng tốt, hạn chế sâu bệnh và đạt năng suất cao, nên trồng vào hai vụ chính. Vụ xuân bắt đầu từ tháng 2 đến tháng 4, thời điểm thời tiết ấm dần, độ ẩm cao, thuận lợi cho cây hồi xanh và phát triển bộ rễ. Vụ thu trồng từ tháng 8 đến tháng 10, tận dụng lượng mưa tự nhiên giúp giảm chi phí tưới và cây sinh trưởng nhanh trong giai đoạn đầu.
II. KỸ THUẬT TRỒNG CÂY CHUỐI NUÔI CẤY MÔ
Chuẩn bị đất trồng
Chuối tiêu hồng cấy mô có thể sinh trưởng trên nhiều loại đất khác nhau, song thích hợp nhất là đất phù sa, đất thịt nhẹ hoặc đất pha cát có tầng canh tác dày, tơi xốp, giàu mùn và thoát nước tốt. Độ pH đất phù hợp dao động trong khoảng 5 đến 6. Những vùng đất thấp cần chủ động hệ thống thoát nước để tránh ngập úng, vì chuối rất mẫn cảm với úng kéo dài.
Trước khi trồng, đất cần được cày xới từ 2 đến 3 lần, độ sâu khoảng 40 đến 50 cm để phá váng, tăng độ thông thoáng và giúp rễ phát triển mạnh. Sau đó tiến hành lên luống, mỗi luống rộng khoảng 2,5 m, rãnh luống rộng 0,5 m, sâu từ 0,3 đến 0,5 m để thoát nước tốt trong mùa mưa. Mật độ trồng phù hợp từ 1.600 đến 1.700 cây trên mỗi hecta, khoảng cách cây cách cây từ 2 đến 2,5 m, trồng cây ở giữa mặt luống nhằm đảm bảo không gian sinh trưởng cho tán lá và buồng quả.
Những thông tin tổng quan về giống cây trồng cấy mô và định hướng sản xuất nông nghiệp hiện đại có thể tham khảo thêm tại [url]https://vigen.vn/[/url], nơi cung cấp nhiều tài liệu và giải pháp liên quan đến cây giống nuôi cấy mô.
Kỹ thuật trồng cây
Cây giống chuối tiêu hồng cấy mô đạt tiêu chuẩn trồng khi chiều cao khoảng 20 đến 25 cm, thân mập, lá xanh khỏe, bộ rễ phát triển tốt. Nên trồng cây vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát để hạn chế mất nước và giúp cây nhanh hồi phục. Hố trồng có kích thước khoảng 40 x 40 x 40 cm, trước khi đặt cây cần trộn đều phân bón lót gồm 10 đến 15 kg phân chuồng hoai mục, 0,3 đến 0,5 kg phân lân supe và 0,3 đến 0,5 kg vôi bột. Sau khi trồng, nén nhẹ đất quanh gốc và tưới đẫm nước để đảm bảo độ ẩm cho cây.
III. BIỆN PHÁP CHĂM SÓC CÂY CHUỐI
Trồng dặm
Trong quá trình chăm sóc, nếu phát hiện cây bị chết hoặc sinh trưởng kém, cần tiến hành trồng dặm kịp thời để đảm bảo mật độ đồng đều. Cây dặm phải có độ tuổi và kích thước tương đương với cây trồng ban đầu nhằm tránh chênh lệch sinh trưởng và thuận lợi cho chăm sóc sau này.
Làm cỏ và tưới nước
Cỏ dại cạnh tranh dinh dưỡng và là nơi trú ẩn của sâu bệnh, vì vậy cần thường xuyên làm cỏ trong vườn chuối, đặc biệt trong 2 đến 3 tháng đầu sau trồng. Chuối là cây ưa nước, do đó cần duy trì độ ẩm đất ổn định, nhất là trong tháng đầu tiên sau trồng. Vào mùa khô, cần tăng cường tưới nước, đảm bảo đất luôn đủ ẩm nhưng không để úng.
Bón phân
Tổng lượng phân bón cho một cây chuối trong suốt chu kỳ sinh trưởng khoảng 3 đến 5 kg NPK tổng hợp. Phân được chia thành 4 lần bón để cây hấp thu hiệu quả. Lần đầu bón sau trồng 20 đến 30 ngày với khoảng 10% lượng phân. Lần hai sau trồng 2 đến 3 tháng, bón khoảng 20%. Lần ba sau trồng 5 tháng, bón khoảng 30%. Lần cuối cùng sau trồng 7 đến 9 tháng, bón hết lượng phân còn lại. Khi bón, xới rãnh nông theo hình vòng tròn cách gốc 25 đến 30 cm, rải phân, lấp đất và tưới nước giữ ẩm.
Chăm sóc tán lá và buồng quả
Cần thường xuyên cắt bỏ các lá già, lá bị bệnh hoặc chỉ còn dưới một nửa diện tích lá xanh để vườn thông thoáng, hạn chế sâu bệnh. Dụng cụ cắt tỉa phải được vệ sinh sạch sẽ để tránh lây lan mầm bệnh. Khi buồng chuối hình thành, tiến hành cắt bỏ hoa đực ở vị trí cách nải cuối cùng khoảng 10 cm để cây tập trung dinh dưỡng nuôi quả. Với những vườn trồng thưa hoặc trồng đơn lẻ, cần chống đỡ buồng bằng cọc chữ X để tránh đổ ngã khi quả lớn.
Hình ảnh dưới đây minh họa việc ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả canh tác và giá trị sản phẩm:
https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/10/cay-chuoi-cay-mo-tai-vigen_11zon.webp
IV. PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH
Chuối tiêu hồng cấy mô có ưu điểm sạch bệnh ban đầu, tuy nhiên trong quá trình canh tác vẫn cần chú trọng phòng trừ sâu bệnh hại.
Sâu đục thân là đối tượng gây hại nghiêm trọng, sâu non đục vào thân giả làm cây thối, gãy. Biện pháp phòng trừ hiệu quả là vệ sinh đồng ruộng, đặt bẫy bắt con trưởng thành vào đầu vụ và luân canh với cây trồng khác họ. Sâu gặm vỏ quả gây mất mỹ quan, cần bao buồng quả và phun phòng vào các thời điểm cao điểm dịch hại.
Bệnh chùn ngọn là bệnh nguy hiểm làm cây lùn, không trổ buồng hoặc trổ buồng bất thường. Biện pháp quan trọng nhất là sử dụng giống sạch bệnh, quản lý tốt côn trùng môi giới truyền bệnh và tiêu hủy triệt để cây bị nhiễm. Bệnh thán thư thường xuất hiện trên vỏ quả khi chín, có thể hạn chế bằng cách bao buồng và giữ vườn thông thoáng.
Bên cạnh chuối tiêu hồng, nhiều giống chuối khác cũng đang được sản xuất theo hướng hàng hóa và xuất khẩu, có thể tham khảo thêm tại https://vigen.vn/benh-tren-cay-kieng-la/ để hiểu rõ hơn về đặc điểm và kỹ thuật canh tác các giống chuối giá trị cao.
V. THU HOẠCH VÀ ĐỊNH HƯỚNG TIÊU THỤ
Thời điểm thu hoạch chuối phụ thuộc vào mục đích tiêu thụ. Đối với xuất khẩu tươi, nên thu hoạch khi quả đạt độ chín khoảng 75 đến 80%, biểu hiện quả hơi tròn, cạnh còn nhẹ, vỏ xanh nhạt, ruột trắng ngà. Nếu tiêu thụ trong nước hoặc chế biến, có thể thu hoạch muộn hơn khi độ chín đạt khoảng 90%, quả tròn đều, vỏ chuyển xanh vàng, ruột vàng.
Việc xác định đúng thời điểm thu hoạch không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng quả mà còn quyết định khả năng bảo quản, vận chuyển và giá trị thương phẩm. Áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật từ khâu giống đến thu hoạch sẽ giúp mô hình trồng chuối cấy mô đạt hiệu quả cao, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường xuất khẩu và phát triển bền vững lâu dài. |
